Polska jako jeden z 36 krajów jest stroną Konwencji OECD z 17 grudnia 1997 r. dotyczącej zwalczania szczególnych przypadków przekupstwa w międzynarodowym obrocie handlowym. Po dokonaniu przez Prezydenta Polski ratyfikacji Konwencji (11 lipca 2000 r.) stała się ona częścią polskiego porządku prawnego a przepisy prawa wewnętrznego wypełniające zobowiązania zapisane w tej umowie międzynarodowej weszły w życie w lutym 2001 r.
Konwencja obejmuje swoim zakresem istotny aspekt międzynarodowych transakcji handlowych, jakim jest przekupstwo zagranicznych funkcjonariuszy publicznych. Konwencja została przyjęta jako instrument mający zapobiegać wykorzystywaniu przez silne podmioty gospodarcze z krajów wysokorozwiniętych swojej przewagi finansowej do korumpowania funkcjonariuszy publicznych w krajach biednych (np. państwach afrykańskich).
Niezbędne dla pełnego uświadomienia zakresu obowiązywania tej Konwencji jest wyjaśnienie, iż z międzynarodową transakcją handlową mamy do czynienia, bez względu na jej skalę i miejsce zawarcia, w każdym przypadku gdy jej stronami są podmioty z różnych państw.
Konwencja dotyczy wszystkich osób fizycznych, także reprezentujących podmioty gospodarcze, występujących w międzynarodowych transakcjach handlowych.
W związku z tym, Polacy występujący w międzynarodowych transakcji handlowych zarówno na terytorium Polski jak i poza jej granicami objęci są przepisami Konwencji OECD i polskiego prawa.
Konwencja obowiązuje nawet wobec osób dokonujących międzynarodowej transakcji w kraju, który nie jest stroną Konwencji a praktyki wręczania korzyści majątkowych (lub innych) są w nim uznawane za wynikające z tradycji, ugruntowane zwyczaje.
Tak więc jeśli w trakcie zawierania lub uczestniczenia w jakiejkolwiek transakcji handlowej, w której stroną byłby polski podmiot, doszłoby do przekupstwa zagranicznego funkcjonariusza publicznego, osoba której zostałoby udowodnione czynne przekupstwo podlegałaby sankcjom w oparciu Konwencję oraz polski Kodeks karny.
Proponowanie, obiecywanie lub dawanie łapówki bezpośrednio lub za pomocą pośredników a także współudział (m.in. podżeganie, pomocnictwo, poplecznictwo i sprawstwo kierownicze) w przekupstwie stanowią na gruncie Konwencji przestępstwo kryminalne. Konwencja koncentruje się na przypadkach tzw. przekupstwa czynnego, czyli przestępstwa popełnianego przez osobę wręczającą łapówkę. W polskim porządku prawnym zalecane w Konwencji przepisy na rzecz penalizacji opisanych czynów zostały zawarte w art. 229 Kodeksu karnego. W oparciu o ww. przepisy za przestępstwo przekupstwa zagranicznego funkcjonariusza publicznego grozi kara do 12 lat pozbawienia wolności.
W rozumieniu Konwencji zagranicznym funkcjonariuszem publicznym jest:
Pod pojęciem przestępstwa przekupstwa rozumiane jest udzielenie korzyści majątkowej lub innej, która ma na celu skłonienie zagranicznego funkcjonariusza publicznego do działania lub zaniechania działania związanego z wykonywanymi obowiązkami w celu uzyskania przez przekupującego możliwości prowadzenia działalności gospodarczej lub zapewnienia korzyści w związku z wykonywaniem tej działalności.
| |
Konwencja OECD i komentarz |
Wytyczne OECD dotyczące nadzoru korporacyjnego w przedsiębiorstwach publicznych
|
|