Z dniem przystąpienia do Unii Europejskiej realizacja wszelkich działań podejmowanych przez Skarb Państwa w stosunku do nadzorowanych przedsiębiorstw, w tym działań obejmujących ich prywatyzację podlega rygorom wynikającym ze wspólnotowych przepisów o pomocy państwa (pomocy publicznej).

Podstawowym kryterium pozwalającym na dokonanie oceny zachowań państwa dotyczących mienia publicznego, w kontekście ich zgodności z ww. przepisami prawa wspólnotowego jest tzw. zasada testu prywatnego inwestora. Zasada ta sprowadza się do każdorazowego porównania działań państwa z zachowaniami jakich można oczekiwać od inwestora rynkowego

Zasadę prywatnego inwestora Komisja Europejska odnosi również do procesów prywatyzacyjnych, wskazując iż procesy te mogą wiązać się z udzieleniem pomocy bądź to prywatyzowanemu przedsiębiorcy (pomoc poprzedzająca prywatyzację, z reguły o charakterze restrukturyzacyjnym), bądź też jego nabywcy (pomoc prywatyzacyjna sensu stricto). W drugim z ww. przypadków może mieć miejsce udzielenie pomocy polegającej na: 

1. ustaleniu preferencyjnych warunków spłaty należności za zbywane przedsiębiorstwo lub akcje,
2. zbyciu przedsiębiorstwa poniżej jego rzeczywistej wartości rynkowej.

Rozróżnienie pomocy prywatyzacyjnej na ww. kategorie ma o tyle istotne znaczenie, że jest ona co do zasady uznawana za dopuszczalną tylko gdy obejmuje pierwszą grupę wskazanych wyżej przypadków, to jest ustalenie preferencyjnych warunków spłaty należności za zbywane mienie Skarbu Państwa.

Mając na uwadze ww. podejście organów wspólnotowych w odniesieniu do zagadnienia pomocy publicznej towarzyszącej procesom prywatyzacji, w Ministerstwie Skarbu Państwa podjęto i przeprowadzono szereg działań legislacyjnych, których wyrazem są m.in.:

1. wydane w grudniu 2004 r., przez Radę Ministrów rozporządzenia wykonawcze do ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz.U. Nr 269 poz. 2667 oraz Nr 277, poz. 2744), dostosowujące procedury prywatyzacyjne w zakresie prywatyzacji bezpośredniej do wymogów wynikających z prawa wspólnotowego (przejrzysta, otwarta i bezwarunkowa prywatyzacja), 
2. rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie pomocy publicznej udzielanej w procesach prywatyzacji (Dz.U.2006 Nr 84 poz. 580) * (Dz. Urz. WE L 214 z dn. 9.08.2008 r. str. 003-0047)
   
   

    W kwestii obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie pomocy publicznej udzielanej w procesach prywatyzacji, wyjaśnić należy, że wprowadza ono do polskiego systemu prawnego rozwiązania Programu pomocy regionalnej na nowe inwestycje udzielanej w procesach prywatyzacji (N 18/2005), który został zatwierdzony decyzją Komisji Europejskiej z dnia 14 września 2005 r. 

Konsekwencją ww. decyzji Komisji Europejskiej są daleko idące uproszczenia w zakresie stosowania procedur związanych z pomocą publiczną udzielaną przez Ministra Skarbu Państwa oraz organy założycielskie przedsiębiorstw państwowych w procesach zbywania mienia państwowego. Należy przy tym wskazać, że podstawowym celem opracowanego przez Ministerstwo Skarbu Państwa programu było stworzenie systemu zachęt inwestycyjnych dla podmiotów uczestniczących w procesach prywatyzacji. Inwestor, w zamian za uzyskiwane preferencje w zakresie spłaty należności wynikających z umowy prywatyzacyjnej powinien wykazać się realizacją inwestycji w prywatyzowanym podmiocie, których konsekwencją będzie wzrost jego konkurencyjności i w efekcie rozwój gospodarczy określonych regionów (pomoc regionalna). 

W rezultacie formy pomocy przewidziane w programie mogą stanowić istotny argument dla uczestnictwa w procesach prywatyzacji przy jednoczesnym jej powiązaniu z realizacją celów prorozwojowych. Ponadto, biorąc pod uwagę, że formy pomocy przewidziane programem dotyczą rozłożenia płatności za nabywane przedsiębiorstwo lub akcje Skarbu Państwa w czasie, ich zastosowanie może przyczynić się dodatkowo do zwiększenia przychodów z realizowanych projektów prywatyzacyjnych (wyższa cena w związku z rozłożeniem jej zapłaty na raty).

Przedsiębiorcy uczestniczący w procesach prywatyzacji, którzy nie kwalifikują się do otrzymania pomocy na nowe inwestycje ze względu na posiadanie statusu podmiotu zagrożonego (w trudnej sytuacji ekonomicznej) będą mieli możliwość skorzystać z instrumentów pomocowych udzielanych w ramach pomocy na restrukturyzację udzielanej w procesie prywatyzacji. Stosowny program pomocowy Ministra Skarbu Państwa w tym zakresie został zatwierdzony decyzją Komisji Europejskiej z dnia 21 grudnia 2005 r (program N 61/05).
 

Pozostałe akty normatywne dotyczące pomocy publicznej: 

1. rozporządzenie Rady Ministrów w  sprawie sprawozdań o udzielonej pomocy publicznej, informacji o nieudzieleniu takiej pomocy oraz sprawozdań o zaległościach przedsiębiorców we wpłatach świadczeń należnych na rzecz sektora finansów publicznych (Dz.U. z 2008 r. nr 153 poz. 952)
2. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowego sposobu obliczania wartości pomocy publicznej udzielanej w różnych formach (Dz. U. 2004 Nr 194, poz. 1983)
   
3. rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie ustalenia mapy pomocy regionalnej (Dz.U. z 2006 r. Nr 190 poz. 1401-1402)

* Zasady przyznawania pomocy publicznej określone w Rozdziale 2 ww. Rozporządzenia (pomoc publiczna udzielana w procesach prywatyzacji w związku z rozłożeniem na raty spłaty należności Skarbu Państwa, odroczeniem terminu spłaty rat kapitałowych lub opłat dodatkowych lub zwolnieniem z części opłat dodatkowych - o ile przedmiotowe należności Skarbu Państwa są oprocentowane poniżej stopy referencyjnej) ulegną zmianie w związku z wejściem w życie rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r., uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu WE (Dz. Urz. WE L 214 z dn. 9.08.2008 r. str. 003-0047) z tym że pomoc publiczna przyznana przed dniem 31 grudnia 2008 r., która nie spełnia warunków określonych w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 800/2008, lecz która spełnia warunki określone w rozporządzeniu (WE) nr 70/2001, rozporządzeniu (WE) nr 68/2001, rozporządzeniu (WE) nr 2204/2002 lub rozporządzeniu (WE) nr 1628/2006, jest zgodna ze wspólnym rynkiem i wyłączona z wymogu zgłoszenia, o którym mowa w art. 88 ust. 3 Traktatu WE. Nowe zasady przyznawania pomocy publicznej w ww. zakresie określa art. 13 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008, dotyczący regionalnej pomocy inwestycyjnej.