Jesteś tutaj

Fundusz Reprywatyzacji

Opublikowane: 14.10.2010

Zabezpieczeniem pokrycia majątkowego (finansowego) zasądzonych roszczeń na podstawie przepisów aktów nacjonalizacyjnych są środki gromadzone na rachunku państwowego funduszu celowego pod nazwą Fundusz Reprywatyzacji oraz odsetki bankowe od tych środków. Minister Skarbu Państwa jest Dysponentem Funduszu. Zgodnie z ustawą o komercjalizacji i prywatyzacji wysokość odpisu na Fundusz Reprywatyzacji zmniejszono z 5% do 1,5% środków uzyskanych ze sprzedaży akcji/udziałów należących do Skarbu Państwa w każdej ze spółek powstałych w wyniku komercjalizacji.

Podstawą gospodarowania państwowym funduszem celowym pod nazwą Fundusz Reprywatyzacji jest art. 29 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 z późn. zm.) a także rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 kwietnia 2011 r. w sprawie wolnych środków niektórych jednostek sektora finansów publicznych przyjmowanych przez Ministra Finansów w depozyt lub zarządzanie (Dz. U. z 2011 r., Nr 81, poz. 443) oraz § 56 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz. U. z 2002 r. Nr 171, poz. 1397, z późn. zm.).

Szczegółowe zasady dotyczące gospodarowania środkami zgromadzonymi na rachunku Funduszu Reprywatyzacji uregulowane zostały Zarządzeniem Ministra Skarbu Państwa Nr 27 z dnia 24 lipca 2008 r., zgodnie z którym środki te przeznacza się na cele związane z zaspokojeniem roszczeń byłych właścicieli mienia przejętego przez Skarb Państwa na podstawie dekretów i ustaw nacjonalizacyjnych oraz mienia przejętego w wyniku orzeczenia przepadku lub konfiskaty, za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, a w szczególności na pokrycie następujących wydatków:

  1. wypłat odszkodowań ustalonych decyzją administracyjną, wyrokiem sądowym lub ugodą sądową, wydaną na podstawie art. 160 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 z późn. zm.) w związku z art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2004 r. Nr 162, poz. 1692) oraz na podstawie art. 417¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz.U. z 1964 Nr 16, poz. 93 z późn. zm.).
  2. wypłat równowartości mienia, którego przepadek lub konfiskatę na rzecz Skarbu Państwa orzeczono za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego oraz równowartości przedmiotów zatrzymanych w trakcie postępowania - z wyjątkiem przedmiotów, których posiadanie jest zakazane lub wymaga zezwolenia, w przypadku stwierdzenia, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz.U. Nr 34. poz. 149. z późn. zm. ), nieważności orzeczenia i niemożności ich zwrotu, po przedstawieniu:
    a) kopii orzeczenia sądu stwierdzającego nieważność orzeczenia, o którym mowa w pkt 2;
    b) kopii wyroku sądowego zasądzającego odszkodowanie w wysokości równowartości przedmiotowego mienia, w oparciu o przepis art. 10 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego;
  3. wynagrodzeń biegłych sądowych za sporządzanie ekspertyz, których koszty w wyroku ponosi pozwany - Skarb Państwa;
  4. kosztów postępowania sądowego i egzekucyjnego;
  5. kosztów zastępstwa procesowego i innych równoważnych kosztów oraz kosztów obsługi prawnej w sprawach prowadzonych poza granicami kraju, których prowadzenie wymaga specjalistycznej wiedzy lub praktyki,
  6. wynagrodzeń za doradztwo, ekspertyzy i analizy związane z przygotowaniem aktów normatywnych dotyczących zaspokojenia roszczeń byłych właścicieli mienia przejętego przez Skarb Państwa.

Powyższe wydatki mogą być pokrywane z funduszu, o ile nie są pokrywane ze środków budżetu Państwa.

Wypłaty z Funduszu są realizowane na podstawie wniosków organów reprezentujących Skarb Państwa w odpowiednich postępowaniach sądowych i administracyjnych, w których orzeczono odszkodowania wynikające z bezprawnej nacjonalizacji.

Od 2001 roku do 31 grudnia 2015 roku Minister Skarbu Państwa zrealizował 1 178 wniosków na łączną kwotę ponad 2 mld zł

Organy wnioskujące o pokrycie wydatków z Funduszu Reprywatyzacji zobowiązane są załączyć do wniosku aktualną i kompletną dokumentację w sprawie, a w szczególności:

  1. oryginał ostatecznej decyzji administracyjnej, uwierzytelniony odpis prawomocnego wyroku sądowego, bądź ugody sądowej wraz z uzasadnieniem, na mocy których Skarb Państwa zobowiązany jest do wypłaty odszkodowania,
  2. aktualne dane osób uprawnionych do odszkodowania, konieczne do dokonania przelewów bankowych, w szczególności:
    a) imię i nazwisko osoby fizycznej lub nazwę spółki,
    b) adres zamieszkania lub zameldowania osoby fizycznej, siedzibę spółki,
    c) aktualny numer rachunku bankowego osoby uprawnionej,
    d) wyciąg z Krajowego Rejestru Sądowego w przypadku, gdy spółka jest uprawniona do odszkodowania,
  3. uwierzytelnione dokumenty pełnomocnictw, w przypadku gdy uprawniona osoba działa poprzez pełnomocnika i jest uprawniona do odbioru odszkodowania, które powinny posiadać w swojej treści następujące elementy:
    a) data wystawienia dokumentu,
    b) imię i nazwisko, adres zameldowania, numer dokumentu tożsamości pełnomocnika,
    c) podpis własnoręczny mocodawcy,
    d) precyzyjne oznaczenie tytułu wykonawczego poprzez wskazanie sygnatury i daty wydania wyroku lub decyzji administracyjnej ustalającej odszkodowanie, o ile został wydany do momentu wystawienia pełnomocnictwa lub upoważnienia,
    e) jednoznaczne i wyraźne wskazanie w treści pełnomocnictwa, że pełnomocnik umocowany jest do odbioru odszkodowania w związku z przedmiotem sprawy,
    f) wskazanie sposobu realizacji wypłaty odszkodowania lub innego wnioskowanego świadczenia,
    g) jeżeli pełnomocnictwo zostało udzielone przez osobę zamieszkałą za granicą, powinno zostać poświadczone przez właściwą dla kraju zamieszkania mocodawcy, polską placówkę konsularną,
  4. postanowienie lub uwierzytelnioną kopię protokołu z posiedzenia sądu, na którym przyznano wynagrodzenie biegłemu sądowemu za sporządzoną ekspertyzę lub opinię, której koszty ponosi pozwany - Skarb Państwa”.

Rozszerzenie możliwości realizacji roszczeń z tytułu gruntów warszawskich przejętych na podstawie „Dekretu Bieruta”

W dniu 1 stycznia 2014 roku weszła w życie ustawa z dnia 8 listopada 2013 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji, na podstawie której w latach 2014–2016 zostanie udzielona miastu stołecznemu Warszawa dotacja celowa ze środków Funduszu Reprywatyzacji w kwocie do 200 mln zł rocznie, tj. łącznie do 600 mln zł z przeznaczeniem na dofinansowanie wypłaty odszkodowań, o których mowa w art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. za nieruchomości przejęte na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

W oparciu o znowelizowane przepisy, w dniu 10 marca 2014 roku pomiędzy Skarbem Państwa – Ministrem Skarbu Państwa a miastem stołecznym Warszawa – Prezydentem miasta stołecznego Warszawy została zawarta umowa o dotację celową z Funduszu Reprywatyzacji dla miasta stołecznego Warszawy na 2014 rok.

Popisanie umowy umożliwia rozpoczęcie wypłat kolejnych transz dotacji na wnioski Prezydenta miasta stołecznego Warszawy w łącznej kwocie do 200 mln złotych rocznie, począwszy od dnia zawarcia umowy, tj. od 10 marca 2014 roku, zgodnie z postanowieniami umowy.

Zobowiązania z tytułu prawomocnych decyzji wydanych przez Prezydenta miasta stołecznego Warszawy nadal będą realizowane bezpośrednio przez ten organ. W ramach udzielonej dotacji Minister Skarbu Państwa będzie jedynie refinansował część wydatków poniesionych z tego tytułu przez miasto stołeczne Warszawa.

Znowelizowana ustawa umożliwi zaspokojenie roszczeń reprywatyzacyjnych większej liczby obywateli we wskazanym okresie, a jednocześnie skróci ich czas oczekiwania na wypłatę odszkodowania, wynikający z ograniczonych środków miasta na ten cel.

Obsługą Funduszu Reprywatyzacji zajmuje się Departament Mienia Skarbu Państwa tel. /48 22/ 695 84 36.

Medatdane

Autor: Piotr Bielarczyk
Departament Mienia Skarbu Państwa
Opublikowane przez: Agnieszka Steindl
Ostatnia zmiana: 14.10.2010 , 20.04.2016 Piotr Krupa
do góry